Yaşam Kaynağı Su

Kullanıcı DeÄŸerlendirmesi: / 3
ZayıfMükemmel 

{mosbanner:cid=1}

Su, bilinen tüm [yaÅŸam] formları için gerekli olan tatsız ve kokusuz bir maddedir.Su insanların yaÅŸaması için hayati öneme sahiptir. Küçük miktarlarda çıplak gözle bakıldığında renksizdir. Dünya üzerinde farklı ÅŸekillerde bol miktarda bulunur. BirleÅŸmiÅŸ Milletler Çevre Programı, Dünya'da 1400 milyon km³ su olduÄŸunu söylemektedir.

Kimyasal ve fiziksel özellikleri

Suyun , kimyasal formülü H2O'dur. Bunun anlamı bir su molekülünün iki hidrojen ve bir oksijen atomundan oluÅŸtuÄŸudur. İyonik olarak da, (H+) bir hidrojen iyonuna baÄŸlanmış, (OH-) hidroksit iyonu; yani HOH ÅŸeklinde tanımlanabilir. Standart sıcaklık ve basınçta, suyun buhar fazı ve sıvı fazı arasında dinamik (deÄŸiÅŸken) bir denge vardır. Saf su, kokusuz, tatsız, renksizdir; fakat havadaki karbondioksit kalıntıları ile karbonik asit çözeltileri oluÅŸturmaya baÅŸladığı andan itibaren tadı bozulur ve tehlikeli bir hal alır.

Renk

Su kızılötesi ışınları güçlü olarak emer. Kızılötesi ışın, elektromanyetik spektrum üzerinde kırmızı renkli ışık halini alır, absorbe edildiÄŸi için kırmızı rengin küçük bir kısmı görünürdür. Bu nedenle, göl ve deniz gibi büyük su kütleleri içindeki saf su, mavi olarak görünür. Bu mavi renk, temiz bir okyanus veya gölde bulutlu bir hava altında da kolaylıkla görünebilir, bu da mavi rengin gökyüzünün yansıması olmadığını gösterir. Pratikte suyun rengi, içindeki katkı, kirlilik vb. etkenlere baÄŸlı olarak büyük ölçüde deÄŸiÅŸebilir. Kireçtaşı, suyu turkuaz rengine çevirirken, demir ve benzeri maddeler kırmızı/kahverengi renge döndürmektedir, bakır ise mavi alev rengi oluÅŸturur. Suyun içindeki yosunlar, suyu yeÅŸil renkli olarak gösterir. 

Çözücülük

Su, eriyebilen bir çok madde için çok iyi bir (solvent) çözücüdür. Bu tip maddeler hidrofilik (hydrophilic) maddeler olarak da bilinir) iyice karıştırılmak sureti ile su içinde erirler (örneÄŸin; tuz). Su ile karışmayan maddeler ise (örneÄŸin; yaÄŸ) hidrofobik (hydrophobic) maddeler olarak bilinirler. Bir maddenin su içindeki erime kabiliyeti, maddenin su molekülleri arasına çekilme kuvvetinin durumuna baÄŸlıdır. EÄŸer maddenin su içinde erime (çözülme) kabiliyeti yoksa, moleküller su molekülleri arasından dışarı itilir ve çözülme olmaz.

Kohezyon ve adhezyon

Su kohezyon kuvvetine sahip bir maddedir, yani kendi molekülleri arasında çekim kuvveti sayesinde dağılmadan kalabilir. Su aynı zamanda yüksek adhezyon (farklı iki maddenin molekülleri arasındaki çekim kuvv Su, su molekülleri arasındaki güçlü kohezyon kuvveti nedeniyle oluÅŸan yüksek yüzey gerilimine sahiptir. Bu etki görülebilir bir etkidir, örneÄŸin, küçük miktardaki su çözünmez bir yüzey üzerine (örn:polietilen) konduÄŸunda, su, diÄŸer madde ile beraber düÅŸene dek kalacaktır. Çok temiz/kaygan cam bir yüzey üzerinde bile su ince bir film tabakası oluÅŸturabilir, çünkü cam ve su molekülleri arasındaki moleküler çekim kuvvetleri (adhezyon), su veya cam moleküllerinin kendi aralarındaki çekim kuvvetinden (kohezyon) güçlüdür.

 

 

Kılcal hareket

Kılcal hareket, suyun çok dar (kılcal) bir boru/kanalda yerçekimi kuvvetine karşı hareketini ifade eder. Bu hareket oluÅŸur, çünkü su boru/kanalın yüzeyine yapışır ve daha sonra boru/kanala yapışan su, kohezyon kuvveti sayesinde üzerinden daha fazla suyun geçmesini saÄŸlar. İşlem, yerçekimi adhezyon kuvvetini yenecek kadar su boru/kanaldan yukarı geçinceye dek tekrarlanır.

Bu olayı doÄŸada da görmek mümkündür. ÖrneÄŸin aÄŸaçların kılcal damarlarında su en yüksek dallara kadar yerçekimine karşı hareket edebilmektedir.

Isı kapasitesi ve buharlaşma ısısı

Su, doÄŸada amonyaktan sonra en yüksek özgül ısı kapasitesine sahip ikinci kimyasal madde olarak bilinmektedir. Benzer olarak yüksek bir buharlaÅŸma ısısı (40.65 kJ/mol) vardır. Bu iki özellik, kendi molekülleri arasındaki büyük hidrojen baÄŸları sonucu olarak ortaya çıkar. Bu iki özellik , suyun sıcaklık içindeki ani deÄŸiÅŸimleri engelleyerek Dünya'nın iklimini düzenlemesine olanak verir.

Donma noktası

Suyun basit fakat çevre açısından son derece önemli bir özelliÄŸi de suyun sıvı hali üzerinde batmadan yüzebilen, suyun katı hali olan buzdur. Bu katı faz, (sadece düÅŸük sıcaklıklarda oluÅŸabilen) hidrojen baÄŸları arasındaki geometriden dolayı, sıvı haldeki su kadar yoÄŸun deÄŸildir. Hemen hemen tüm diÄŸer maddeler için, katı form sıvı formdan daha yoÄŸundur. Standart atmosferik basınçtaki taze su, en yoÄŸun halini 3.98 °C'de alır ve aÅŸağı hareket eder, daha fazla soÄŸuması halinde yoÄŸunluÄŸu azalır ve yukarı doÄŸru yükselir. Bu dönüÅŸüm, derindeki suyun, derinde olmayan sudan daha sıcak kalmasına sebep olur, bu yüzden suyun büyük miktardaki alt bölümü 4 °C civarında sabit kalırken, buz öncelikle yüzeyde oluÅŸmaya baÅŸlar ve daha sonra aÅŸağı yayılır. Bu etkiden dolayı, göllerin yüzeyi buz ile kaplanır. Hemen hemen tüm diÄŸer kimyasal maddelerin katı halleri, sıvı haline göre yoÄŸun olduÄŸundan dipten yukarı donmaya baÅŸlarlar.

Üçlü noktası

Suyun üçlü noktası (saf haldeki sıvı su, buz ve su buharının dengede bulunduÄŸu sıcaklık ve basınç kombinasyonu), kelvin sıcaklık ölçü biriminin tanımlanması için kullanılır. Sonuç olarak, suyun üçlü nokta sıcaklığı, 273.16 kelvin (0.01 °C) ve basıncı 611.73 pascal'dır (0.0060373 atm).

Elektriksel iletkenlik

Genellikle yanlış bir kanı olarak, suyun çok güçlü bir elektrik iletken olduÄŸu düÅŸünülür ve elektrik akımının öldürücü etkilerini iletme riski bu popüler inanış ile açıklanır. Su içindeki tüm elektriksel özelliÄŸi saÄŸlayan etkenler, suyun içinde çözülmüÅŸ olan karbondioksit ve mineral tuzların iyonlarıdır. Su, iki su molekülünün bir hidroksit anyonu ve bir hidronyum katyonu halini alması ile kendini iyonize eder, fakat bu elektrik akımının yaptığı iÅŸ veya zararlı etkilerini taşımak için yeterli deÄŸildir. ("Saf" su içinde, hassas ölçüm cihazları, 0.055 µS gibi çok zayıf bir elektriksel iletkenlik deÄŸeri saptayabilirler.) Saf su, oksijen ve hidrojen gazları içinde de çözülmüÅŸ iyonlar olmadan elektroliz olabilir; bu çok yavaÅŸ bir süreçtir ve bu ÅŸekilde çok küçük bir akım iletilir.

Suyun Halleri

Su yerkürede deÄŸiÅŸik hallerde bulunur: su buharı, (bulutlar), su (denizler, göller), buz (kar, dolu, buzullar) gibi. Su sürekli olarak su döngüsü olarak bilinen döngü içinde deÄŸiÅŸik fiziksel hallere dönüÅŸür.



 Snowflakes (Kartaneleri) ,Wilson Bentley, 1902. GökkuÅŸağı, yaÄŸmur damlacıklarının doÄŸal optik prizma özelliÄŸi ile ışığın yansımasından oluÅŸur.

 Yağışın insanlık ve tarım için öneminden dolayı, deÄŸiÅŸik biçimlerine farklı isimler verilmiÅŸtir: çoÄŸu ülkede genel ismi yaÄŸmur'dur, dolu, kar, sis ve çiy diÄŸer örneklerdir. Uygun ÅŸartlar oluÅŸtuÄŸunda, havadaki su damlacıkları güneÅŸ ışığını kırarak, gökkuÅŸağı oluÅŸtururlar.

Temel olarak, su akışı, nehirler ve tarım için su ihtiyacı gibi, insanlık tarihinde büyük roller oynamıştır. Nehirler ve denizler, ticaret ve ulaşım için elveriÅŸli yollar sunmuÅŸtur. Su akışı, erozyon etkisi ile çevrenin ÅŸekillenmesinde büyük roller oynayarak, vadiler ve deltalar oluÅŸmasını saÄŸlamış ve insanların yerleÅŸimine uygun arazi ve alanlar meydana getirmiÅŸtir.

Su aynı zamanda zemine nüfuz ederek, yer altına doÄŸru iner. Bu yeraltı suları daha sonra tekrar yüzeye çıkarak doÄŸal kaynaklar, sıcak su kaynakları ve gayzerler oluÅŸturur. Yeraltı suları, aynı zamanda ambalajlanarak maden suyu olarak satılmaktadır.

Su, kendi içinde farklı maddelerin koku ve tadlarını barındırabilir. Bu nedenle, insan ve hayvanların, suyun içilebilirliÄŸini anlamak için duyuları geliÅŸmiÅŸtir. Hayvanlar genel olarak, tuzlu deniz suyunun ve bataklık suyunun tadından hoÅŸlanmaz, daÄŸlardan veya yeraltından gelen saf kaynak sularını ararlar. Kaynak suyu veya mineral su diye bilinen tat, aslında suyun içinde çözülmüÅŸ olan minerallerin tadıdır. Saf su (H2O), tatsızdır. Bu yüzden, kaynak veya mineral suyunun saflığı diye bilinen ÅŸey, suyun içinde zararlı (toksik) maddeler, kir, toz veya mikrobik organizmalar olmadığını belirtir.

Biyolojik Görevleri

  • Makromoleküllerin yapı taşıdır. Hidrojen köprüleri ile su moleküllerine baÄŸlanan protein, karbohidrat, nükleik asit gibi kompleksler suyu düzenli bir ÅŸekilde tutma yeteneÄŸine sahiptir.
  • Küçük moleküllü maddeleri çözmek için iyi bir çözücüdür.
  • İyi bir substrattır. Metabolizmanın birçok tepkimesine katılarak reaksiyon gösterir.
  • İyi bir ısı düzenleyicisidir.
  • Su vücutta enerjiyi düzenli bir ÅŸekilde ayarlar.

İnsan vücudu üzerine etkileri

Vücudun günlük kaybettiÄŸi su ihtiyacını karşılamak için uzmanlar normal bir insanın günde 6-8 bardak su içmesi gerektiÄŸini belirtmektedir.[2] Vücut ağırlığının yüzdesi olarak su kaybının sonuçları ÅŸu ÅŸekilde olabileceÄŸi belirtilmektedir:

  • %1: susuzluk hissi, ısı düzeninin bozulması, performans azalması
  • %2: ısı artması, artan susuzluk hissi
  • %3: vücut ısı düzenin iyice bozulması, aşırı susuzluk hissi,
  •  %4: fiziksel performansın %20-30 düÅŸmesi
  •  %5: baÅŸ aÄŸrısı, yorgunluk
  •  %6: halsizlik, titreme
  •  %7: fiziksel etkinlik sürerse bayılma
  •  %10: bilinç kaybı
  •  %11: olası ölüm [3]

DoÄŸada su

DoÄŸada kimyasal olarak saf bir suya rastlanamaz. Suyun içerisinde daima çözünmüÅŸ veya süspansiyon halinde yabancı maddeler bulunur. Bunlar anorganik, organik katı veya sıvı maddeler ya da çözünmüÅŸ gazlar olabilir.

DoÄŸada sular, kaynaklarına göre klasik olarak 4 sınıfta incelenir:

  1. Meteor suları (yaÄŸmur ve kar suları): Mevcut sular içinde en saf olanıdır, bununla beraber havada bulunan bütün gazları içerdiÄŸi gibi, bazı anorganik ve organik maddeler de bulunabilir.
  2. Yeraltı ve kaynak suları: BulunduÄŸu ve geçtiÄŸi toprak tabakalarını çözmesi sonucunda, tabakaların cinsine göre, çözünmüÅŸ maddeleri içerir.
  3. Yeryüzü suları (nehir, göl, baraj ve deniz suları): Yüzeylerinin açık olması sebebiyle özellikle organik yapıdaki yabancı maddeleri almaya yatkındır. Buna karşılık hava ile temas halinde olduÄŸundan karbonat sertliÄŸi azdır.
  4. Maden (mineral) suları: DoÄŸal sulara oranla çözünmüÅŸ madde miktarı belirli bir sınırı aÅŸmış veya temperatür ve radyoaktivitesi doÄŸal sınırı geçmiÅŸ olan sulardır.

Kaynaklar

    * İngilizce Wikipedia 9 Aralık 2006 tarihli Su maddesi
    * Suyun vücut üzerindeki etkileri

Dipnotlar

   1.  http://www.unep.org/vitalwater/01.htm
   2.  http://www.hekimlerbirligivakfi.org/read_medical_content.php?i=39
   3.  http://www.yesilbisiklet.com/ana/yazilar.asp?id=20&type=teknik

 

 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

isminiz@biyoweb.net
Mail Adresinizi Alabilirsiniz

Katkıda Bulunun




Etkinlik Takvimi

<<  Tem 10  >>
 Pz  Sa  Ã‡  Pe  Cu  Cm  Pa 
     1  2  3  4
  5  6  7  8  91011
12131415161718
19202122232425
262728293031 

No current events.

İstatistikler

Üye : 10043
İçerik : 328
İçerik Görüntüleme Sayısı : 300170

BiyoWeb Video

BiyoWeb Video Galerisi


BiyoWeb

Grubu
Powered by  MyPagerank.Net Yahoo bot last visit powered by MyPagerank.Net Msn bot last visit powered by MyPagerank.Net site ekle
Restore Default Settings